Sức khỏe răng miệng · Nha chu
Chảy máu nướu có phải là bệnh nha chu?
Nguyên nhân thường gặp nhất khiến nướu chảy máu khi đánh răng là mảng bám ở ranh giới giữa răng và nướu gây viêm mô nướu. Giai đoạn này gọi là viêm nướu, và khi mảng bám được làm sạch kỹ, tình trạng viêm thường lắng xuống trong một đến hai tuần. Nhưng nếu chảy máu kéo dài quá hai tuần, hoặc kèm theo kẽ răng rộng ra, răng dịch chuyển, cắn không có lực, thì có thể đã tiến triển thành viêm nha chu. Ở giai đoạn này, phần xương ổ răng đã bị phá hủy không tự mọc lại, cần điều trị để chặn tổn thương tiếp diễn.
Điều cần hiểu trước
Nướu khỏe mạnh không chảy máu chỉ vì bạn đánh răng
Nhiều người cho rằng chảy máu là do "chải quá mạnh", nên chải nhẹ hơn hoặc tránh hẳn chỗ bị chảy máu. Trực giác này đảo ngược nhân và quả: mô nướu khỏe mạnh không chảy máu khi đánh răng bình thường, nên chảy máu thường có nghĩa là chỗ đó đã bị viêm. Và nguyên nhân gây viêm phần lớn là mảng bám chưa được làm sạch tại chỗ đó.
Mảng bám là một lớp màng do vi khuẩn trong miệng tạo thành, và bắt đầu bám trở lại chỉ vài giờ sau khi đánh răng. Để lâu sẽ vôi hóa thành cao răng, bề mặt thô ráp nên càng tích tụ vi khuẩn, và đánh răng không thể loại bỏ được. Nướu tiếp xúc lâu dài với các sản phẩm chuyển hóa của vi khuẩn này sẽ đỏ, sưng và dễ chảy máu.
Vì vậy cách xử lý "chảy máu nên không dám chải" thường khiến tình trạng xấu đi: càng ít làm sạch thì viêm càng rõ, máu càng nhiều. Hướng đúng là làm sạch chỗ đó —— tất nhiên với điều kiện xác định được nguyên nhân chảy máu thực sự là mảng bám.
Khác biệt then chốt
Viêm nướu và viêm nha chu khác nhau ở chỗ xương đã tổn thương hay chưa
Hai tên gọi rất giống nhau nhưng tiên lượng hoàn toàn khác. Ranh giới không phải là "đau nhiều hay ít" hay "chảy bao nhiêu máu", mà là xương ổ răng đã bị phá hủy hay chưa.
| Viêm nướu | Viêm nha chu | |
|---|---|---|
| Phạm vi ảnh hưởng | Chỉ lớp mô mềm là nướu | Nướu, dây chằng nha chu và xương ổ răng |
| Có hồi phục được không | Có. Viêm lắng xuống sau khi loại bỏ mảng bám | Xương đã mất không tự tái tạo |
| Biểu hiện thường gặp | Nướu đỏ sưng, chảy máu khi chải răng hoặc dùng chỉ nha khoa | Kẽ răng rộng ra, tụt nướu, răng lung lay hoặc dịch chuyển, cắn yếu |
| Có đau không | Phần lớn không đau nên dễ bị bỏ qua | Cũng thường không đau. Chỉ sưng đau khi bùng phát cấp tính |
| Hướng xử lý | Tăng cường làm sạch và lấy cao răng, phần lớn cải thiện trong một đến hai tuần | Điều trị theo từng giai đoạn: chặn tổn thương trước, sau đó mới bàn tái tạo |
Phân loại dựa trên báo cáo đồng thuận của Hội thảo Thế giới năm 2017 về phân loại bệnh nha chu và bệnh quanh implant (xem phần Nguồn ở cuối trang). Thuộc loại nào phải do bác sĩ xác định bằng thăm dò túi nha chu kết hợp phim X-quang, không thể tự kết luận chỉ dựa vào triệu chứng.
Tự kiểm tra
Ba điều có thể quan sát tại nhà
Ba điều này không thay thế được thăm khám, nhưng giúp bạn đánh giá "có cần sắp xếp đi kiểm tra sớm hay không".
Chảy máu kéo dài bao lâu
Nếu sau một đến hai tuần làm sạch cẩn thận mà vẫn chảy máu, nghĩa là việc làm sạch chưa giải quyết được vấn đề, cần tìm hiểu vì sao chỗ đó không làm sạch được.
Kẽ răng có rộng ra không
Kẽ răng rộng dần và thức ăn ngày càng dễ giắt vào thường là khoảng trống do nướu tụt hoặc xương ổ răng tiêu đi để lại, chứ không phải răng tự tách ra.
Răng có lung lay không
Dùng ngón tay đẩy nhẹ thấy răng lay, hoặc cắn vật cứng không có lực, cho thấy cấu trúc nâng đỡ có thể đã tổn thương. Đây là điều cần đi kiểm tra sớm nhất.
Đừng bỏ sót khả năng này
Chảy máu nướu không phải lúc nào cũng là vấn đề nha chu
Mảng bám là nguyên nhân thường gặp nhất nhưng không phải duy nhất. Những tình huống sau cũng có thể gây chảy máu nướu, và cách xử lý hoàn toàn khác:
Tổn thương cơ học do cách làm sạch. Lông bàn chải quá cứng, chải ngang qua lại mạnh tay, ấn chỉ nha khoa sâu vào nướu đều có thể làm rách nướu trực tiếp. Kiểu chảy máu này thường tập trung ở vài vị trí nhất định và liên quan trực tiếp đến mức độ dùng lực.
Thay đổi nội tiết tố. Trong thai kỳ, phản ứng viêm của nướu với cùng lượng mảng bám sẽ mạnh hơn, nên dù thói quen làm sạch không đổi vẫn có thể chảy máu dễ hơn trước rõ rệt.
Thuốc và bệnh toàn thân. Thuốc chống đông máu và một số thuốc hạ huyết áp ảnh hưởng đến chảy máu hoặc gây phì đại nướu; bệnh máu và bệnh bạch cầu cũng có thể biểu hiện sớm bằng chảy máu nướu. Đái tháo đường và bệnh nha chu ảnh hưởng lẫn nhau theo hai chiều —— đường huyết kiểm soát kém làm tình trạng nha chu xấu đi, và viêm nha chu lại khiến đường huyết khó kiểm soát hơn.
Đây cũng là lý do "chảy máu thì tự mua kem đánh răng hay nước súc miệng về dùng" không nhất thiết có tác dụng: nếu nguyên nhân không phải mảng bám thì đổi kem đánh răng không thay đổi được gì; còn nếu nguyên nhân là cao răng thì nước súc miệng không thể rửa trôi phần đã vôi hóa bám chặt vào chân răng.
Nên sắp xếp đi kiểm tra sớm nếu gặp những tình huống sau
Chảy máu nướu kéo dài quá hai tuần; răng bắt đầu lung lay hoặc dịch chuyển; nướu sưng và chảy mủ tái đi tái lại; cắn rõ ràng không có lực; hoặc bạn có đái tháo đường, đang dùng thuốc chống đông máu, đang mang thai và chảy máu tăng lên rõ rệt —— trong những trường hợp này, nên sắp xếp một lần khám nha chu đầy đủ thay vì tiếp tục theo dõi.
Khám nha chu thường bao gồm thăm dò túi nha chu (đo độ sâu rãnh nướu) và phim X-quang, vì chỉ hai việc này mới cho thấy tình trạng thực sự của xương. Nhìn bề ngoài không thể biết xương ổ răng đã tiêu hay chưa.
Bảo hiểm và chăm sóc hằng ngày
Phạm vi chi trả của bảo hiểm và những việc thực sự cần làm mỗi ngày
Theo công bố của Cục Sức khỏe Răng miệng, Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan, bảo hiểm y tế toàn dân chi trả lấy cao răng 6 tháng một lần cho người từ đủ 12 tuổi. Lấy cao răng loại bỏ cao răng và mảng bám, là nền tảng của chăm sóc nha chu, nhưng chỉ xử lý được phần nhìn thấy phía trên nướu. Nếu cao răng đã lan sâu xuống rãnh nướu thì cần một mức độ làm sạch khác, và việc đó phải qua thăm khám đánh giá trước.
Về chăm sóc hằng ngày, Bộ Y tế và Phúc lợi khuyến nghị đánh răng sau bữa ăn và trước khi ngủ, mỗi lần ít nhất 2 phút, dùng kem đánh răng chứa từ 1000ppm fluor trở lên. Ngoài ra, bàn chải không chạm tới kẽ răng, nên chỉ nha khoa hoặc bàn chải kẽ răng không phải là phần tăng cường có cũng được không có cũng xong, mà là công cụ thực sự xử lý những vị trí nguy cơ cao nhất trong chăm sóc nha chu.
Xét trên tổng thể, tỷ lệ mắc bệnh nha chu ở Đài Loan vào khoảng 80%, trong đó khoảng 50% ở mức nặng (số liệu của Cục Sức khỏe Răng miệng, Bộ Y tế và Phúc lợi). Con số này cho thấy vấn đề nha chu rất phổ biến, nhưng cũng có nghĩa là phần lớn mọi người vẫn đang ở giai đoạn còn xử lý được —— khác biệt thường chỉ nằm ở chỗ có phát hiện sớm hay không.
其他人也問
常見問題
Chảy máu nướu có nhất định là bệnh nha chu không?
Đánh răng bị chảy máu thì có nên tiếp tục chải không?
Chảy máu nướu có thể tự khỏi không?
Bệnh nha chu có chữa khỏi được không?
Làm sao biết mình có bị bệnh nha chu hay không?
Nướu đã tụt rồi có mọc lại được không?
資料來源
本頁的主要依據
下列為本頁內容的來源。文中引用的統計數字皆為文獻或官方公開資料,反映的是整體族群,不是本診所的治療成效。
- Cục Sức khỏe Răng miệng, Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan: Phòng ngừa bệnh nha chu (gồm tỷ lệ mắc, chi trả lấy cao răng 6 tháng một lần, khuyến nghị chải răng 2 phút và fluor 1000ppm)Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan
- Chapple ILC và cộng sự: Phân loại sức khỏe nha chu và các bệnh lý nướu —— báo cáo đồng thuận của nhóm công tác 1, Hội thảo Thế giới 2017J Periodontol 2018
- Papapanou PN và cộng sự: Viêm nha chu —— báo cáo đồng thuận của nhóm công tác 2, Hội thảo Thế giới 2017J Periodontol 2018
- Caton JG và cộng sự: Khung phân loại mới cho bệnh nha chu và bệnh quanh implant —— những thay đổi chính so với phân loại năm 1999J Clin Periodontol 2018
- Nazir M và cộng sự: Mối liên hệ giữa đái tháo đường và bệnh nha chu/quanh implant (tổng quan)Int Dent J 2024
本頁為口腔健康知識,內容不能取代醫師的當面診察。每個人的口腔狀況、病史與用藥都不同, 實際診斷與治療方式仍需由醫師依個別情況評估。
Hỏi trước đã
Hỏi cho rõ trước, rồi hãy quyết định có làm hay không
Bạn có thể nhắn tin qua LINE để đặt câu hỏi. Tình trạng răng thực tế cần được bác sĩ khám trực tiếp, vì vậy xin vui lòng đặt lịch hẹn khám.
Không chào mời dịch vụ, không gọi điện cho bạn.
Hãy tìm dấu xác minh màu xanh để không thêm nhầm tài khoản
Tài khoản LINE chính thức của phòng khám đã qua thẩm định doanh nghiệp của LINE, nên bên cạnh tên tài khoản có dấu xác minh màu xanh.
Dấu xác minh này chỉ chứng thực danh tính doanh nghiệp của tài khoản LINE; nó không liên quan đến chất lượng y tế, hiệu quả điều trị hay quan điểm của trang này.
Khám theo hẹn | phí đăng ký 250 Đài tệ
Các trang khác
Nói rõ trước rồi hãy quyết định
Chi phí gồm những phần nào, tình huống nào cần lưu ý, lần khám đầu tiên diễn ra thế nào.
Đội ngũ bác sĩ
Học vấn, đào tạo chuyên khoa, hội chuyên môn và phạm vi điều trị của bốn bác sĩ — mọi mục đều có thể tự kiểm chứng.
Cơ sở và thiết bị
Không gian, thiết bị và kiểm soát nhiễm khuẩn; phòng khám tham gia chương trình tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn của cơ quan bảo hiểm, có hồ sơ chính thức để kiểm chứng.
Mặt dán sứ và phục hình thẩm mỹ
Điều trị diễn ra thế nào, số liệu tồn tại dài hạn trong y văn, và những câu hỏi nên hỏi trước khi quyết định.
Sức khỏe nha chu và cấy ghép
Nha chu là nền móng của mọi điều trị. Bao gồm giải thích quyền lợi của Chương trình chăm sóc tích hợp bệnh nha chu.
Cơ sở được cấp phép hợp pháp
Phải được chính phủ phê duyệt mới được mở phòng khám
Tại Đài Loan, phòng khám nha khoa phải được cơ quan y tế địa phương phê duyệt, đăng ký và cấp giấy phép hành nghề theo Luật Y tế (醫療法) mới được hoạt động; mọi bác sĩ hành nghề đều phải có chứng chỉ bác sĩ do Ministry of Health and Welfare cấp. 君漾美牙醫診所 là cơ sở y tế hợp pháp được chính phủ phê duyệt thành lập (mã cơ sở y tế 3701028607), là phòng khám ký hợp đồng bảo hiểm y tế toàn dân (từ năm 2021), đồng thời tham gia «Chương trình chăm sóc tích hợp bệnh nha chu» và «Chương trình tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn nha khoa ngoại trú» của National Health Insurance Administration. Tất cả đều có thể kiểm chứng qua dữ liệu công khai chính thức.